▫️ بخش بزرگی از تاریخ معاصر جهان گره خورده است با نام اتحادیه‌ای بزرگ از کشورهای مختلف که تحت نظام کمونیستی حدود 70 سال گرد هم آمدند و کشور واحدی را ایجاد کردند که تنها در ایران به این نام خاص (یعنی شوروی) شناخته می‌شد و شاید تنها نمونه‌ای باشد که نام‌گذاری یک کشور براساس شیوه‌ی حکومتداری آن (یعنی شورا) انجام شده باشد، فلذا شوروی را شوروی می‌گفتند از حیث تعدد شوراها!

▫️ از سوی دیگر این کشور واحد، اتحادی ایدئولوژیک بود از جمهوری‌های در واقع مستقل و دارای تاریخ و جغرافیای خاص که تحت یک نظام و سیستم واحد اداره می‌شدند و پیگیر تحقق اصول و اهداف مشترکی بودند.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

▪️ بی‌اختیار «جهاددانشگاهی» در ذهن مجسم می‌شود!

▪️ چرا که:

👈 ما هم متشکل از واحدها (بخوانید جمهوری‌های) نسبتاً مستقلی هستیم که هر یک هویت و تاریخی خاص دارند، آنچنانکه مشهور است در ابتدا برخی «واحد»های جهاددانشگاهی ایجاد شدند و سپس «ستاد و دفتر مرکزی» شکل گرفت. از سوی دیگر قدرت عمل و اختیار مستقل واحدهای سازمانی جهاددانشگاهی گاه به قدری زیاد است که برخی (به شوخی یا جدی) آن را از استانداران هم بیشتر می‌دانند؛ پس تعبیر «جمهوری» برای آنها (با کمی اغماض) پذیرفتنی است.

👈 تجمیع این واحدهای نسبتاً مستقل، ذیل اهداف، اصول، آرمانها، پرچم و مقررات واحدی انجام شده که در مجموع نظام مدیریتی متمرکزی را به وجود آورده است، فلذا تعبیر «اتحادیه» نیز بر این سیستم، چندان بیراه نیست.

👈 اما «شورا»، از ابتدا به عنوان یکی از ارکان جهاددانشگاهی بود، به نحوی که در سالهای نه‌چندان دوری، به جای «هیات امنا» دارای «شورای مرکزی» بودیم و هر واحد جهاددانشگاهی نیز «شورای مختص به خود» را داشت. این نظام و شیوه‌ی مدیریتی، کمابیش هنوز هم در جهاددانشگاهی پایدار است و بسیاری از مراجع اصلی تصمیم‌گیری در این نهاد، مبتنی بر شوراست (شورای علمی، شورای هماهنگی، شوراهای نظارت بر گسترش تشکیلات حوزه‌ها، شورای بررسی نهایی طرحها و ده‌ها شورای دیگر).

🔸 در مجموع به نظر می‌رسد مسمّای «اتحاد جماهیر شوروی» چندان با هویت و واقعیت جهاددانشگاهی مغایرتی ندارد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔻 تنها امیدواری‌ام این است که سرنوشت «آن» در کمین «این» نباشد!