🔻 معاویه و جنگ صفین
▫️ پس از اینکه نامه‌نگاری‌ها و تلاش امام علی (ع) برای برکناری معاویه و اقناع وی به بیعت ناکام ماند، امام (ع) بزرگان اصحابش از مهاجر و انصار را فراخواند و ضمن ایراد خطبه‌ای، مردم را به جهاد فراخواند.
▫️ جنگ در ماه صفر سال ۳۷ هجری در منطقه‌ای به نام صفین (بین حلب و رقه در سوریه) رخ داد.
▫️ بهانه اصلی معاویه برای عدم بیعت، خونخواهی از عثمان بود؛ موضوعی که خود نیز می‌دانست بهانه‌ای بیش نیست. در یکی از نامه‌هایی که امام علی(ع)به معاویه نوشت این‌گونه آمده است: «تو گمان کرده‌ای که با تهمت زدن قتل عثمان نسبت به من می‌توانی از بیعت من سرپیچی کنی؟ همه می‌دانند که او را من نکشته‌ام تا قصاصی بر من لازم آید. ورثه عثمان در طلب خون او از تو سزاوارترند و تو خود از کسانی هستی که با او مخالفت کردی و در آن موقع که از تو کمک خواست، وی را یاری نکردی تا کشته شد».
▫️ یکی از شبهای سخت در جنگ صفین به لیلة الهریر موسوم است؛ لشکر امام علی(ع) و معاویه در آن شب به جنگ پرداختند و عده‌ی بسیاری از دو طرف کشته شدند. برخی مورخان در توصیف آن شب گفته‌اند: در آن شب مردان چندان جنگیدند كه نیزه‌ها همه درهم شكست و در تركش‌ها تیری نماند، سپس دست به شمشیر بردند.
▫️ در این شب نزدیک بود سپاهیان امام(ع) کار جنگ را یکسره کنند، اشعث (از سربازان امام که بعدها از سرکردگان خوارج شد) در جمع یارانی از قبیله خود، برخاست و ضمن خطبه‌ای، با لحنی مصلحت‌جویانه خواستار ترک خونریزی بیشتر شد. بنابر این روایات، تا خبر خطبه اشعث به معاویه رسید، دستور داد تا قرآن‌ها را فراز نیزه‌ها کنند و کار نهایتاً به حکمیت ختم شد.
▫️ درباره تعداد کشته‌های دو سپاه اختلاف است. برخی گفته‌اند: از طرفین 70 هزار نفر کشته شدند که از این تعداد، 45 هزار نفر از لشکر معاویه و 25 هزار نفر از لشکر امام علی(ع) بودند.