👈 خیانتهای یک عنصر وابسته (برشهایی از زندگی رضاخان)
🔻 قسمت ششم ـ کشتار آزادیخواهان
ـــــــــــــ
▫️ آنچه تا کنون عنوان شد، اقداماتی بود که برخی به عنوان «خدمات» برای رضاخان برشمرده بودند، و البته همان «به اصطلاح خدمات» نیز معطوف به مردم و متناسب با نیازهای جامعهی ایرانی نبود، بلکه یا ادامهی اقداماتی بود که از سالها قبل در حاکمیت آغاز گردیده بود و یا با اشارهی دولتهای خارجی و در جهت حفظ منافع کوتاهمدت یا بلندمدت آنها انجام شد.
ـــــــــــــ
🔸 رضاخان در عرصهی سیاست، شیوهی گرگ صفتانهای داشت که با استبداد، اختناق و کشتار منتقدان و آزادیخواهان، نمود پیدا میکرد. صفحات تاریخ مملوّ است از خونهای پاکی که مستقیم و غیر مستقیم به دست این قزاق سفاک بر زمین ریخته شد؛
🔻 مسموم کردن و شهادت حاج آقا نورالله نجفی اصفهانی (از نخستین علمای معترض به رضاخان)
🔻 ضرب و شتم حاج شیخ محمدتقی بافقی (یار دیرین بنیانگذار حوزه علمیه قم) در صحن حرم مطهر
🔻 دستگیری، شکنجه و تبعید میرزا صادق آقا مجتهد تبریزی
🔻 دستگیری و تبعید میرزا ابوالحسن انگجی تبریزی
🔻 قتل آیتالله میرزا محمد آقازاده خراسانی
🔻 دستگیری و تبعید حاج آقا حسین طباطبایی قمی (مرجع عام شیعیان)
🔻 اما سیدحسن مدرس، معروفترین مخالف رضاخان که چند بار مورد سوء قصد قرار گرفت. دست آخر رضاخان او را به کاشمر تبعید کرد و در مضیقه قرارش داد و سپس عواملش او را خفه کرده و شبانه دفن کردند.
👈 کشتار مخالفان، تنها به علما محدود نبود، رضاخان بسیاری دیگر از آزادیخواهان (از جمله شاعران و روزنامهنگاران) را نیز سرکوب کرده یا به قتل رساند؛
🔻 فرخی یزدی، شاعر و مدیر روزنامه «طوفان» که به جرم اسائه ادب به مقام سلطنت به ۳۰ ماه زندان محکوم شد. دهان او را دوختند و دست آخر نیز در زندان رضاخانی بر اثر شکنجه مرد.
🔻 عارف قزوینی، که در ابتدا به رضاخان اعتماد داشت و حتی با اجرای کنسرتی باشکوه از رضاخان حمایت کرد، اما بعدها به صف مخالفان وی پیوست. او نیز تبعید شد و سرانجام در دره مرادبیگ همدان در تنگدستی درگذشت.
🔻 میرزاده عشقی، شاعر آزادیخواهی که توسط عوامل رضاخان ترور شد.
👈 رضاخان حتی به خادمان و نوکران خود نیز رحم نکرد؛
🔻 عبدالحسین تیمورتاش، نخستین «وزیر دربار» رضاخان که به خاطر ترس قدرت گرفتن مغضوب شد و به جرم رشوهخواری به زندان قصر رفت و هماتجا درگذشت.
🔻 فیروز میرزا نصرتالدوله، از همراهان رضاخان در کودتای 1299 و وزیر عدلیه و مالیه رضاخان. او نیز مورد غضب قرار گرفت و به سمنان تبعید شد و همانجا به قتل رسید.
🔻 علیاکبر داور، از پایهگذاران اصلی پادشاهی رضاخان که سالها وزیر معارف، مالیه و عدلیه او بود. زمانی که مورد غضب رضاخان قرار گرفت، پیش از آنکه زندانی و اعدام شود، از ترس خودکشی کرد.
🔻 ذکاءالملک فروغی، فردی که مراسم تاجگذاری رضاخان را برگزار کرد، اما مورد غضب قرار گرفت و خانهنشین شد.
🔻 حبیبالله شیبانی، ریاست ستاد ارتش که خدمات شایانی هم به رضاخان کرد، اما بازداشت و در دادگاه نظامی به 3 سال حبس محکوم شد.
🔻 محمدولی خان اسدی، داماد فروغی و نماینده سیستان در دوره چهارم مجلس شورای ملی که توسط رضاخان به نیابت تولیت آستان قدس رضوی منصوب شده بود، به علت مخالفت با کشف حجاب تیرباران شد.
👈 اما داستان غمبار کشتار مخالفان در مسجد گوهرشاد حکایت دیگری است که به آن خواهیم پرداخت.